Bloog Wirtualna Polska
Jest 1 270 046 bloogów | losowy blog | inne blogi | zaloguj się | załóż bloga
Kanał ATOM Kanał RSS

Zdjęcia w galeriach.


WITOLD HAUSNER - W KRAKOWIE

piątek, 06 lutego 2015 11:12

 

Przeniesienie do Krakowa. Rok 1903

 

Pod koniec 1903 roku Witold Hausner został służbowo przeniesiony do Krakowa. Mianowany 6 stycznia 1904 r. prezydentem Sądu Krajowego Wyższego pozostawał nim do 15 października 1916 r., kiedy przeniesiono go w stan spoczynku.

 

„C.k. rzecz[ywisty] tajny radca” był kawalerem Orderu Cesarza Leopolda i przewodniczącym sędziowskiej komisji egzaminacyjnej. Prezesował Towarzystwu Prawnemu i Ekonomicznemu w Krakowie, które od założenia w roku 1868 miało kształcić i rozwijać prawoznawstwo, nauki ekonomiczno-społeczne, wydawać opinie, publikować podręczniki; w roku 1913 liczyło 178 członków i redagowało „Czasopismo Prawnicze i Ekonomiczne”.

 

W roku 1912 został przez Izbę Panów wybrany do Trybunału Stanu. W pamięci stykających się z nim osób zachowano go jako

 

człowieka zdolnego, ceniącego niezawisłość sędziowską i broniącego interesów polskich, jakkolwiek nasiąkłego nieco cechami biurokracji wiedeńskiej.

 

18 sierpnia 1906 r., w Warszawie, doszło do zamachu na generał-gubernatora Gieorgija Skałłona. Konwojowany przez kubańskich Kozaków powóz został obrzucony bombami. Niestety wybuchła tylko jedna. Carska policja zidentyfikowała dwie uczestniczki zamachu: Zofię Owczarkównę i Wandę Krahelską-Dobrodzicką (ur.1886 zm.1968). Pierwsza została skazana na karę śmierci zamienioną na bezterminową katorgę. W sprawie drugiej Witold Hausner – przeciwny wszczynaniu postępowania z przyczyn politycznych i prawnych – korespondował  z namiestnikiem Galicji Andrzejem Potockim i austriackim ministrem sprawiedliwości Kleinem. Tę tajną korespondencję wykorzystał później J. Krzyżanowski w pracy „Kulisy procesu o zamach na Skałłona” („Sprawozdania PAU”, t. 50, 1949, nr 9).

 

Witold Hausner przejawiał również zainteresowania pozaprawne. Przetłumaczył na język niemiecki i wydał w Wiedniu w roku 1896 „Ojca zadżumionych” Juliusza Słowackiego. Podobno tłumaczył na język polski Heinego.

 

Z inicjatywy Hausnera powstało w roku 1916 w Krakowie Towarzystwo Ochrony Dzieci i Młodzieży. On też był jego pierwszym prezesem.

 

Nikorowicze

 

Witold ożenił się dopiero w wieku 54 lat. Ślub odbył się w Kałuszu, a jego wybranką była Julia Malwina z Nikorowiczów. Owocem tego związku była córka Maria Aleksandra.

 

Nikorowicze była to lwowska, ziemiańska rodzina pochodzenia ormiańskiego. Przodkowie, noszący nazwisko Arwabeki, należeli do kilku rycerskich rodzin ormiańskich, które podczas jakichś wojen domowych emigrowały do Polski. Z tej rodziny pochodził Józef Nikorowicz, autor melodii do „Chorału” Kornela Ujejskiego.  Siostra Julii Hausnerowej, Stefania, była żoną Tadeusza Mańkowskiego – lwowskiego hisoryka sztuki i dyrektora Państwowych Zbiorów Sztuki ma Wawelu po II wojnie światowej.  T.Mańkowski (ur.1878 zm.1956) był prawnikiem i kolekcjonerem sztuki, której to w roku 1930 poświęcił się całkowicie. W roku 1939 został czynnym członkiem PAU. We Lwowie mieszkał przy ul. Łozińskiego, a w Krakowie na Wawelu gdzie znalazła miejsce ocalona część jego kolekcji. Żonę Stefanię łączyły więzy rodzinne z b. Namiestnikiem Galicji, profesorem prawa rzymskiego, Leonem Pinińskim.

 

Witold Hausner zmarł 25 kwietnia 1925 r. w Krakowie, natomiast Julia z Nikorowiczów Witoldowa Hausnerowa 2-voto di Bernezzo zmarła w Alassio we Włoszech 15 kwietnia 1970 r. 11 maja za spokój jej duszy została w kościele OO. Kapucynów w Krakowie odprawiona msza święta.


 

 

 

 


Podziel się
oceń
1
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

WITOLD HAUSNER - ZE LWOWA DO WIEDNIA

niedziela, 09 listopada 2014 10:17

 

Witold Hausner, syn Ottona, urodził się we Lwowie 15 grudnia 1852 r. Otton gospodarujący wtedy w powiecie lwowskim miał dopiero za kilkanaście lat rozpocząć polityczną karierę.

 

Sędzia w Aussee.

 

Witold uczęszczał do gimnazjum OO. Jezuitów w Tarnopolu, a następnie we Lwowie i Dreźnie. W roku 1876 ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza we Lwowie, potem wstąpił do służby sądowej jako praktykant we Lwowie, a następnie aplikant w Grazu w Austrii. Złożył egzamin sędziowski w roku 1879 i jako mianowany sędzia pracował w okręgu sądowym w Grazu, w miejscowości Aussee w Styrii.

Aussee było miejscowością, do której przyjeżdżali ludzie chorujący na płuca. Za nimi zjeżdżali znajomi i przyjaciele na letni wypoczynek. W willi „Anerl” latem 1883 roku przebywał Kazimierz Chłędowski, a obok m.in. Leon Piniński, Witold Hausner, Konstanty Przeździecki

 

Wiedeński „biurokrata”.

 

W latach 1883-1903 Hausner był kolejno koncypistą, wicesekretarzem, sekretarzem, radcą sekcyjnym i radcą ministerialnym w Ministerstwie Sprawiedliwości w Wiedniu. Prowadził referat spraw małopolskich przyczyniając się do wprowadzenia na tym terenie w roku 1895 nowej procedury cywilnej.

W związku z defraudacjami dokonanymi przez Czesława Kieszkowskiego zajął zdecydowane stanowisko pisząc do prokuratorii w Krakowie, „aby śledztwo(...) przeprowadzili bardzo ściśle, bo zatuszowywanie sprawy szkodzi opinii i kredytowi kraju”. Daszyńskiego odwiedziono od składania w Radzie Państwa interpelacji w tej sprawie; zresztą w związku z wątkiem osobistym dotyczącym żony tego socjalistycznego polityka. Był listopad 1897 roku.

Pobyt w Wiedniu Witold Hausner wykorzystał na stałe kontakty z Kołem Polskim w austriackim parlamencie. Przyjaźnił się z Leonem Pinińskim, Zdzisławem Morawskim, Kazimierzem Chłędowskim. Ten ostatni opisał Witolda w swoich pamiętnikach, ceniąc szczególnie jego dowcip.

 

Dobre powiedzenie Hausnera: Obiad u Auspitzów. Hausner siedzi obok Stremayera; mówią o hałasach w parlamencie; pani Auspitz pyta się, do czego właściwie służą te deszczułki, którymi posłowie opozycyjni biją w pulpity. Um minderwertige Nationenim Zaume zu halten – odpowiedział Hausner. Stremayer udał, że tego nie słyszy.

 

Posiedzenia Rady Państwa bywały okazją do dużych obiadów. W hotelu Imperial wydał taki K. Chłędowski zapraszając polityków, zaprzyjaźnionych urzędników, w tym Witolda Hausnera i Zdzisława Morawskiego, „a nie chcąc odstępować od tradycji polskich”także księdza kanonika Fischera. „Obiad był dobry, ale humory niżej wszelkiej krytyki”. Jak wspominał Chłędowski „miałem jednak przedsmak tego, co będzie w Radzie Państwa, a właściwie w Kole Polskim, przedsmak intryg i nieprzyjemności”.

 

Towarzyskie plotki i zdarzenia

 

Witold Hausner bywał przez kilka lat gościem w salonie córki lekarz Chłędowskich dr. Gustawa Juriča. Berta była kanoniczką kobiecego zakonu szlacheckiego w Grazu,

 

przyjmowała w zimie pomiędzy szóstą a ósmą wieczorem (...) Siedziała zazwyczaj na kołyszącym się fotelu, wysłanym najróżnorodniejszego kalibru poduszkami, i miała głowę opartą o skórę ładnej, młodej pantery, z którą się prawie nie rozłączała. Światło było w salonie przyćmione, na kominku palił się ogień, a na boku syczał samowar; świeże kwiaty tu i ówdzie poustawiane w kloszach, cała atmosfera działała bardzo na imaginację, a powiem, że i trochę na zmysły gościa, który usiadł naprzeciwko kołyszącej się blondyny (...) W salonie dużo było porozwieszanych starych portretów, dużo ładnych miniatur i w kącie stał przewyborny stary marmur (...).

 

Do 1897 roku można było odnieść wrażenie, że spotkania Berty i Witolda zakończą się małżeństwem.

Witold nie stronił od zabawy i salonowego życia, Bywał u Goldschmidowej, na kolacjach u Chłędowskich zajadając znakomite paszteciki, bawił się z baletniczkami w „Sophiensaal” co owocowało częstymi wizytami w operze. Na obiedzie w Hotelu Imperial wspólnie ze Stanisławem Pinińskim zapobiegł pojedynkowi pomiędzy Kozłowskim, posłem z Koła Polskiego a Leonem Pinińskim.


 

 

 

 

 

 


Podziel się
oceń
1
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

Z HANDLU DO POLITYKI: 1867-1868, EPIZOD Z ŻYCIA ALFREDA HAUSNERA

piątek, 11 lipca 2014 15:07

 

 

Urodzonemu w roku 1822 Alfredowi Hausnerowi, jako starszemu synowi, przypadło w udziale gospodarzenie rodzinną firmą w Brodach i Lwowie. W przeciwieństwie do swego brata Ottona nie zajmował się polityką, ale właśnie aktywność w środowiskach gospodarczych sprawiła, że w Sejmie Krajowym galicyjskim znalazł się jako reprezentant brodzkich kupców.

 

We wrześniu 1865 roku premier, hrabia Richard Belcredi, wobec wewnętrznych i zewnętrznych problemów Austrii, podjął decyzję o zawieszeniu działalności wiedeńskiego parlamentu I kadencji. Druga kadencja Rady Państwa rozpoczęła się 20 maja 1867 roku i trwała do 15 maja 1869 roku. Była to kadencja historyczna.

 

Austria przeobraziła się w monarchię dualistyczną, Austro-Węgry. Stało się to w roku 1867, przy poparciu austriackich liberałów ujętych drobnymi koncesjami, oraz przy wrogim stanowisku Czechów, żądających dla siebie podobnych praw, jakie uzyskali Węgrzy. Jak w tych trudnych chwilach dla monarchii zachowali się Polacy? Już pierwszych lat kilka autonomii galicyjskiej przyniosło wiele korzyści sferom konserwatywno-ziemiańskim. Sejm wprawdzie dyskutował burzliwie, ale działał żywo i uchwalił szereg ustaw, które rychło zyskały sankcję cesarską; szczególnie ważne znaczenie miały dla ziemian ustawy o organizacji gmin, o wyodrębnieniu z gmin obszarów dworskich oraz ustawa drogowa. W tych warunkach ziemiaństwo popierało ideę federacji i program rozbudowy autonomii, deklarując w zamian swoją lojalność wobec Wiednia; dołączyli doń mieszczańscy liberałowie z Ziemiałkowskim, którzy liczyli na nieuchronny sukces liberalizmu w Austrii. Namiestnikiem Galicji został ponownie Gołuchowski i natychmiast –przystąpił do polonizowania administracji. Kiedy więc zebrał się z końcem 1866 roku Sejm galicyjski, jego konserwatywno-ziemiańska większość postanowiła podziękować cesarzowi za dotychczasowe ustępstwa i wyrazić nadzieję, że w zamian za dalsze poparcie otrzyma kolejne koncesje. W dniu 10 grudnia 1866 roku uchwalony został ów słynny wiernopoddańczy adres, zakończony słowami pochodzącymi spod pióra Adama Potockiego: „... z głębi serc naszych oświadczamy, że przy Tobie najjaśniejszy Panie, stoimy i stać chcemy” (...) [S.Grodziski]

 

Przed  rozpoczęciem owej II kadencji Sejm Krajowy we Lwowie, po burzliwej debacie, 2 marca 1867 roku podjął decyzję o wysłaniu delegacji do Rady Państwa. Zgodnie z ówczesnym systemem wyborczym spośród posłów Sejmu wybrano 38, którzy stali się w ten sposób parlamentarzystami austriackiej Rady Państwa – 13 pochodziło z wielkiej własności, 18 z gmin wiejskich, 6 z miasta i jeden z izb handlowych i przemysłowych. Ten ostatni to był właśnie Alfred Hausner. Na początku pracy Koła Polskiego jednogłośnie przyjęto stanowisko, aby ten sposób wybierania posłów Rady Państwa nie zmienił się na wybory bezpośrednie. Obecność Hausnera na tym posiedzeniu wskazuje, że również on miał takie zdanie.

 

Pierwsze posiedzenie Koła Posłów Galicyjskich (tak brzmiała jego właściwa nazwa) odbyło się w sali wiedeńskiego hotelu „Zum Wilden Mann”. Później obradowano w hotelu „Zum Römischen Kaiser” lub w parlamentarnej czytelni. Przewodniczącym Koła wybrano Floriana Ziemiałkowskiego, zwolennika poszerzania uprawnień autonomicznych Galicji w ramach dualistycznej, austro-węgierskiej monarchii i współpracującego ze wschodniogalicyjskimi konserwatystami.

 

Hausner nie należał do przeciwnej Ziemiałkowskiemu mniejszości złożonej z federalistów. Nie należał też do tej niewielkiej grupy posłów, która  nadawała ton pracy Koła. Zapewne dla niego, jak dla wielu innych, nie był ograniczeniem język niemiecki, którego używano w debatach.   Uczestniczył w 48 z jego 77 posiedzeń. Można przypuszczać, że ważniejsze dla Alfreda Hausnera było dopilnowanie interesów Domu Bankierskiego.

 

W protokołach Koła nazwisko Alfreda Hausnera w sprawach merytorycznych pojawia się dwukrotnie. 19 czerwca 1867 roku na plenarnym posiedzeniu Rady Państwa niemiecki centralista z Moraw, Alfred Skene, wraz z 22 innymi posłami złożył wniosek dotyczący wyboru komisji finansowej. Alfred Hausner wybrany został do komisji rozpatrującej ten wniosek, a następnie 5 lipca został sekretarzem powołanej przez Radę Państwa komisji finansowej. Jesienią debatowano nad ustawą konstytucyjną którą jednogłośnie (a więc także Alfred Hausner) Koło Polskie oprotestowało, a 17 października Polacy – obok Słoweńców i Tyrolczyków – głosowali przeciw ustawie.

 

Dnia 21 grudnia 1867 roku Rada Państwa uchwaliła kilka ustaw zasadniczych, nazywanych potem łącznie konstytucją grudniową. Obowiązywały one z niewielkimi zmianami do końca monarchii austro-węgierskiej i normowały ustrój „krajów przedlitawskich” w ten sposób, że mniejszość niemiecka miała zagwarantowaną przewagę (...) Te zmiany, to jest przeobrażenie Austrii w monarchię dualistyczną i uchwalenie konstytucji grudniowej, wywołały duże poruszenie w społeczeństwie polskim. Wśród inteligencji, części burżuazji oraz szerokich kół drobnego mieszczaństwa rodziło się przekonanie o straconej, i kto to wie, czy nie bezpowrotnie okazji [S.Grodziski]

 

W Wiedniu od listopada 1864 roku do października roku 1869 wychodził dziennik „Die Debatte”, który był powiązany z politykami węgierskimi ale także udostępniał swoje łamy dla polskich opinii. Wsparcia dla dziennika udzielało Koło Polskie, które – na wniosek księcia Leona Sapiehy – uchwaliło w czerwcu 1867 roku rozesłanie poprzez posłów prenumeraty; w Brodach zrobić to miał A.Hausner. Wiele publikowanych przez „Die Debatte” artykułów prezentowało stanowisko posłów polskich z Galicji w ważnych dyskusjach politycznych tamtego czasu.

 

Dnia 5 czerwca 1868 roku Alfred Hausner złożył mandat. Jego uzupełnienie mogło nastąpić dopiero na jesiennej sesji Sejmu Krajowego. Poświęcił się całkowicie rodzinnej firmie i działalności w Brodach.

 

 

Podziel się
oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

ROK 1890: POWRÓT DO BRODÓW

piątek, 20 czerwca 2014 17:43

 

 

Otton Hausner zmarł w nocy z 26 na 27 lutego 1890 roku we Lwowie. Pochowany został w Brodach gdzie pomnik nagrobny na jego mogile wykonał Cyprian Godebski. Pozostawił syna Witolda, znanego prawnika.

 

Żona Ottona spoczęłą na cmentarzu we Lwowie. Jej piękny nagrobek ozdobiła figura Chrystusa. Podobnie jak mąż musiała być osobą niezwyczajną czego najlepszą ilustracją niech będzie nagrobna inskrypcja:

 

 

 

Alexandra z Kownackich

 

Ottonowa Hausnerowa

 

 

długoletnia przełożona Pań Tow. Św. Wincentego a Paulo i siostra III Zakonu Św. Teresy

 

 

ur. Ponikiew 29 IX 1822 zm. Lwów 1 I 1909

 

 

Nieodżałowana

 

Matką była niezrównaną dla swoich

 

Matką dla biednych i opuszczonych

 

Matką cichą, ofiarną i umartwioną

 

 

Cześć jej pamięci

 

 

Wy wszyscy którym dobrze znane miłosierdzie Jej pobożnego serca

 

Westchnijcie za Nią do Najmiłosierniejszego Jezusowego Serca

 

bolejącego nad nami w osamotnieniu Ogrójca!

 

 

Wieczny odpoczynek racz Jej dać Panie,

 

A światłość wiekuista niehaj Jej świeci!

 

 

Zdrowaś Maryjo

 

 

 

 

PUBLIKACJE OTTONA HAUSNERA

 

 

 

Programy finansowe PP. Hausnera i Krzeczunowicza przez D. Abramowicza, Lwów. Z drukarni „Gazety Narodowej”, 1879, nr 8, s.20, odbitka z „Rolnika”, BJ 13682 II Nps.

 

Mowy Ludwika Wolskiego i Ottona Hausnera miane dnia 4 i 5 listopada 1878 w parlamencie austriackim, wyd. drugie, Lwów 1879.

 

Otto Hausner, Deutschtum und deutsches Reich, Wien 1880.

 

Mowa Ottona Hausnera miana dnia 24 stycznia 1879 w parlamencie austryjackim, Lwów 1879.

 

Mowa Ottona Hausnera na zgromadzeniu wyborców miasta Lwowa z dnia 18 czerwca 1879, Lwów 1879.

 

Otto Hausner, O pojedynku, Lwów 1880.

 

Otto Hausner, Ueber den Zweikampf – Geschichte Gesetzgebung und Loesung, Wien 1880.

 

Otto Hausner, Vergleichende Statistik von Europa, Lemberg 1865 (I s.465, II s.586)

 

Otto Hausner, Versuch einer vergleichenden Monographie der Carl Ludwig Bahn, Lemberg 1875.

 

Otto Hausner, Ludwik Wolski, Oesterreichisch oder Kosakisch, Wien 1878.

 

Otto Hausner, Odczyt o rzeźbie wygłoszony 12 marca 1877, Lwów 1877.

 




Podziel się
oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

ROK 1889: TRAGEDIA OJCA

czwartek, 19 czerwca 2014 9:43

 

16 maja 1889 roku "Gazeta Warszawska" doniosła o tragedii jaka dotknęła Ottona Hausnera.

 

Dnia 9-go maja o godzinie 11-ej przed południem, odebrał sobie życie na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Karol Hausner, syn posła Ottona Hausnera. Nieszczęśliwy przybył na cmentarz dorożką i zapłacił woźnicy, któremu pozwolił poczekać. Hausner udał się od bramy cmentarnej drożyną po lewej stronie, w górę cmentarza prowadzącą i wyszedłszy na pagórek, wznoszący się na tyłach cmentarza, dwoma strzałami z rewolweru pięciostrzałowego, małego kalibru, życia się pozbawił. Jeden strzał wymierzył sobie samobójca w piersi, poniżej serca, drugi w skroń lewą. Grabarze, posłyszawszy strzał, przybiegli natychmiast na miejsce i znaleźli nieszczęśliwego w ostatnich konwulsjach. Przywołany natychmiast lekarz miejski, dr. Elektorowicz, który przybył w towarzystwie komissarza dzielnicy IV-ej, skonstatował już tylko śmierć, potem zarządzono przeniesienie zwłok do kostnicy szpitala powszechnego. Powód samobójstwa niewiadomy. Karol Hausner był usposobienia melancholijnego, i jako uczeń VI-ej klasy gimnazjalnej przed kilkunastu laty jeszcze targnął się bezskutecznie na swe życie. Zmarły był urzędnikiem, liczył 29 lat wieku.




Podziel się
oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

Licznik odwiedzin:  65 902  

Ulubione strony

genealogia

Statystyki

Odwiedziny: 65902
Wpisy
  • liczba: 196
  • komentarze: 45
Galerie
  • liczba zdjęć: 187
  • komentarze: 10